14 ) باقر خان سعد السلطنه كه در دورهء حكومت عباس ميرزا ملك‌آرا ( 1298 - 1301 ) عنوان « مدير راه شوسهء تهران به قزوين » داشت ولى در واقع حاكم بالاستقلال آن شهر بود « 1 » و تا سال 1034 با همين عنوان و وضع باقى ماند « 2 » . در سال 1305 و 1306 نايب الحكومهء آن شهر بود و در اين سال اخير - چنان كه گذشت - حاكم آنجا شد . شرحى در باب كارها و اقتدار او در كتاب شرح‌حال عباس ميرزا ملك‌آرا « 3 » هست . 15 ) ميرزا اسماعيل « 4 » پيشكار شاهزاده عز الدوله در سال 1315 . 4 - علماء قزوين در دورهء قاجار : گفته شد كه در اسناد قاجارى مزار نام بسيارى از علماء و فقهاء آن دورهء قزوين « 5 » هست كه بسيارى از آنان در كتاب‌ها و مآخذ سرگذشت اعلام اين قرن

--> ( 1 ) . شرح‌حال عباس ميرزا ملك‌آرا : 97 چاپ اول . ( 2 ) . سند شمارهء 131 . ( 3 ) . صفحات 95 و 97 - 99 چاپ اول . ( 4 ) . سند شمارهء 140 . ( 5 ) . در اسناد دورهء صفوى نيز نام بعضى از دانشمندان آن دورهء قزوين هست ، از جمله نام حسين بن عبد الصمد بن محمد بن برهان ، محمد شريف الشريف ، يحيى بن ابى المكارم بن قطب الدين حيدر بن يحيى الحسنى و غياث الدين محمد بن محمود الحسنى ( سند شمارهء 153 ) آخوند ملا محمد نصيرا قاضى دار السلطنهء قزوين ( سند شمارهء 20 ) و آخوند ملا محمد سعيدا ( سند شمارهء 45 ) و ديگران . استشهادات اين دوره نيز كه چند طغراى آن در اسناد حاضر ديده مىشود محتوى نام و سجل و گواهى گروهى از علماء و بزرگان آن ادوار قزوين است ( شماره‌هاى 30 و 32 و 33 اسناد ) .